Het stoppen van het vervormingsproces: een praktische blik op thermovorming in de automobielindustrie Is het je ooit overkomen dat je een onderdeel uit de mal haalt, alleen om te zien hoe dit onderdeel langzaam begint te vervormen of terugveert recht voor je neus? Dat is frustrerend. Meestal komt dit doordat het materiaal nog steeds last heeft van interne spanningen die tijdens het verwarmingsproces niet zijn verdwenen. Als je wilt dat deze onderdelen echt op hun plek blijven zitten, kun je niet zomaar het plastic verhitten. Je moet goed nadenken over hoe de hitte op het oppervlak terechtkomt. Het geheim zit in de zones Zo doen wij het: met infraroodzonering. In plaats van het hele onderdeel met één grote golf van warmte te behandelen, verdelen we de verwarmingszone in aparte gebieden. Stel je het voor als een kaart: je kunt de energieverdeling aanpassen voor de dikste delen van het materiaal, terwijl je de intensiteit voor de dunne randen juist verminderd. Wanneer de hitte overeenkomt met de vorm van het onderdeel, verdwijnen de oneffenheden in de vervorming. Het gaat hier minder om de temperatuur zelf, maar meer om het beheersen van de spanningen in het materiaal. De techniek goed toepassen Om dit te laten werken, heb je hoogdichte infrarood-emitters en een multi-channel PID-controller die goed reageert op de omstandigheden. Je hebt nauwkeurige toleranties nodig. Als je apparatuur te simpel is, ontstaan er ‘ hete punten’ waar het materiaal beschadigd raakt, of ‘ koude punten’ waar het plastic zich niet goed kan vormen. Dat is een probleem dat je niet wilt hebben. We raden meestal kortegolfricht infrarood aan. Hierdoor dringt de hitte sneller door tot in het hart van het plastic, waardoor de verwerkingstijd korter wordt. Het nadeel: hitte versus lucht Er is echter ook een nadeel. Deze hoogdichte apparaten zorgen voor veel warmte. Dit is goed om interne spanningen te verminderen, maar het is slecht voor de elektronica en de operators. Als de ventilatie niet sterk genoeg is om deze warmte weg te halen, gaan de sensoren fouten vertonen. Je kunt niet zomaar meer vermogen toevoegen; je moet de kracht van de infraroodzonering in balans brengen met de luchtcirculatie in het systeem. Alleen zo kan het proces stabiel blijven.